Khi kiểm tra pin kiềm đã qua sử dụng bằng máy thử pin, đôi khi bạn có thể thấy kim đồng hồ di chuyển theo hướng ngược lại so với bình thường. Hiện tượng này khiến nhiều người nghĩ rằng máy thử bị hỏng hoặc viên pin có vấn đề bất thường.
Thực tế, trong một số trường hợp, hiện tượng pin kiềm hiển thị điện áp âm có thể liên quan đến quá trình đảo cực (đảo ngược cực tính) của pin sau khi đã được sử dụng đến mức cạn kiệt, đặc biệt khi nhiều viên pin được mắc nối tiếp và tiếp tục xả điện.
Vậy tại sao hiện tượng này xảy ra và có nguy hiểm không? Hãy cùng Pin Nam Phương tìm hiểu chi tiết dưới đây.
Thông thường, một viên pin kiềm mới hoặc còn điện sẽ có cực dương (+) và cực âm (-) xác định rõ ràng. Khi đặt pin vào máy thử đúng chiều, kim đo hoặc kết quả hiển thị sẽ thể hiện điện áp theo đúng cực tính của pin.
Tuy nhiên, khi pin đã được sử dụng trong thời gian dài và gần như cạn kiệt, đặc biệt trong trường hợp nhiều pin được mắc nối tiếp, có thể xảy ra hiện tượng đảo cực pin kiềm.
Hiện tượng này xảy ra khi các viên pin trong cùng một mạch có dung lượng còn lại khác nhau. Một viên pin có thể hết điện trước trong khi những viên pin khác vẫn còn năng lượng. Nếu thiết bị tiếp tục hoạt động và quá trình phóng điện vẫn diễn ra, viên pin đã cạn có thể bị các viên pin còn năng lượng trong mạch tác động theo chiều ngược lại.
Khi đó, điện thế của viên pin đã cạn có thể chuyển sang giá trị âm. Đây chính là nguyên nhân khiến kim của máy thử pin di chuyển theo hướng ngược lại, tạo cảm giác như pin đang có “điện áp âm”.
Để dễ hình dung, hãy giả sử có hai viên pin kiềm được mắc nối tiếp:
Trong quá trình sử dụng, hai viên pin cùng cung cấp năng lượng cho thiết bị. Tuy nhiên, do dung lượng thực tế của mỗi viên không giống nhau, Pin A có thể hết điện trước Pin B.
Khi Pin A đã gần như cạn hoàn toàn nhưng thiết bị vẫn tiếp tục được sử dụng, Pin B vẫn còn năng lượng và tiếp tục tạo dòng điện trong mạch. Điều này có thể khiến Pin A bị ép phóng điện theo chiều ngược lại.
Kết quả là cực tính của Pin A có thể bị đảo ngược. Nếu tháo Pin A ra và dùng máy thử để kiểm tra, kim có thể di chuyển theo hướng ngược lại, biểu thị điện áp âm.
Đây là hiện tượng thường được gọi là đảo cực hoặc đảo ngược cực tính.
Không nhất thiết.
Trong trường hợp pin kiềm đã được sử dụng hết trong một mạch có nhiều viên pin mắc nối tiếp, hiện tượng đảo cực có thể xảy ra khi một viên pin hết điện trước những viên còn lại và quá trình xả vẫn tiếp tục.
Do đó, việc máy thử cho thấy kim di chuyển ngược không đồng nghĩa với việc máy thử bị hỏng.
Tuy nhiên, đây là dấu hiệu cho thấy viên pin đã ở trong tình trạng xả quá mức và không nên tiếp tục sử dụng.
Đặc biệt, không nên cố sạc lại pin kiềm dùng một lần hoặc tiếp tục đặt viên pin đã cạn vào thiết bị để sử dụng.
Khi pin bị xả quá mức và xảy ra đảo cực, các phản ứng hóa học bên trong pin có thể tiếp tục diễn ra theo trạng thái không mong muốn.
Trong một số trường hợp, quá trình này có thể làm phát sinh khí bên trong pin và khiến áp suất nội bộ tăng lên. Khi áp suất tăng cao, cơ chế an toàn của pin có thể được kích hoạt để giải phóng khí.
Trong quá trình này, chất điện phân bên trong cũng có khả năng bị đẩy ra ngoài, dẫn đến hiện tượng rò rỉ pin.
Pin bị rò rỉ không chỉ làm giảm hoặc mất khả năng hoạt động mà còn có thể gây ảnh hưởng đến thiết bị. Vì vậy, khi phát hiện pin có dấu hiệu phồng, rò rỉ hoặc bất thường, người dùng nên ngừng sử dụng và xử lý pin đúng cách.
Đảo cực pin kiềm có thể dễ xảy ra hơn khi người dùng sử dụng nhiều viên pin cùng lúc nhưng các viên pin có tình trạng hoặc dung lượng khác nhau.
Một số trường hợp cần đặc biệt lưu ý gồm:
Khi một viên pin mới được sử dụng chung với một viên pin đã sử dụng một phần, dung lượng còn lại của hai viên có thể chênh lệch đáng kể.
Viên pin yếu hơn có khả năng hết điện trước. Nếu thiết bị tiếp tục hoạt động, nguy cơ xảy ra đảo cực có thể tăng lên.
Ngay cả khi các viên pin có cùng kích thước và cùng loại, tình trạng sử dụng của chúng vẫn có thể khác nhau. Việc kết hợp các viên pin có mức điện còn lại không đồng đều có thể khiến một viên bị xả sâu hơn những viên còn lại.
Không nên tùy tiện kết hợp các loại pin khác nhau trong cùng một thiết bị, đặc biệt khi chúng có đặc tính phóng điện hoặc dung lượng khác nhau.
Ví dụ, không nên sử dụng chung pin kiềm với pin mangan trong cùng một thiết bị nếu nhà sản xuất thiết bị không cho phép.
Đây là một trong những điều người dùng nên tránh. Khi thiết bị không còn hoạt động hoặc pin đã có dấu hiệu yếu, nên kiểm tra và thay pin kịp thời thay vì tiếp tục sử dụng đến khi pin cạn hoàn toàn.
Để hạn chế nguy cơ pin kiềm hiển thị điện áp âm do đảo cực và giảm nguy cơ rò rỉ, người dùng nên lưu ý:
Không nên.
Nếu một viên pin kiềm đã qua sử dụng được kiểm tra và kim của máy thử di chuyển theo hướng ngược lại, người dùng không nên tiếp tục sử dụng viên pin đó trong thiết bị.
Hiện tượng này có thể là dấu hiệu pin đã bị xả quá mức và xảy ra đảo cực. Việc tiếp tục sử dụng có thể làm tăng nguy cơ rò rỉ hoặc gây ảnh hưởng đến thiết bị.
Ngoài ra, khi kiểm tra pin bằng máy thử, cần đảm bảo đặt pin đúng cực và sử dụng máy thử phù hợp với loại pin cần kiểm tra. Nếu máy thử có dấu hiệu bất thường với nhiều viên pin khác nhau, nên kiểm tra lại thiết bị đo trước khi kết luận về tình trạng của pin.
Hiện tượng pin kiềm hiển thị điện áp âm khi đo có thể xảy ra do đảo cực sau khi pin đã được xả quá mức. Trường hợp này thường liên quan đến việc nhiều viên pin được mắc nối tiếp nhưng có dung lượng còn lại không đồng đều. Khi một viên pin hết điện trước nhưng quá trình xả vẫn tiếp tục, viên pin đó có thể bị tác động theo chiều ngược lại và dẫn đến đảo cực.
Vì vậy, khi sử dụng nhiều viên pin trong cùng một thiết bị, nên lựa chọn pin cùng loại, cùng thương hiệu, có tình trạng sử dụng tương đương và thay toàn bộ pin cùng lúc khi cần thiết.
Đồng thời, hãy tháo pin khỏi thiết bị khi không sử dụng trong thời gian dài và thay pin ngay khi phát hiện dấu hiệu pin yếu hoặc bất thường. Sử dụng pin đúng cách không chỉ giúp thiết bị hoạt động ổn định mà còn góp phần hạn chế nguy cơ rò rỉ và bảo vệ thiết bị tốt hơn.
Bóng đá 90Phut TV trực tiếp tiếng Việt
Link Cà Khịa TV hôm nay